پاورپوینت آموزشی درباره جرثقیل ها

اختصاصی از فی گوو پاورپوینت آموزشی درباره جرثقیل ها دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

این پاورپوینت آموزشی در مورد جرثقیل ها می باشد. در این پاور موضوعاتی از قبیل تعریف جرثقیل، انواع جرثقیل، نکات ایمنی جرثقیل ها، مقررات مهم کایل جرثقیل ها، مقررات زنجیرها، افراد مجاز کار با جرثقیل و ... مورد بررسی قرار گرفته است. بسیار کامل و جامع همراه با عکس در 19 اسلاید

دانلود درس پژوهی ریاضی پایه سوم مفهوم کسر

اختصاصی از فی گوو دانلود درس پژوهی ریاضی پایه سوم مفهوم کسر دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

دانلود درس پژوهی ریاضی پایه سوم مفهوم کسر    کامل و آماده به صورت ورد و قابل ویرایش

در این درس پژوهی کلیه مستندات و مراحل اجرا به طور کامل رعایت گردیده است
 
 ریاضی سوم - مفهوم کسر 

نام درس : ریاضیات                        پایه ی : سوم                        تعداد فراگیران :  موضوع درس : مفهوم کسر            روش تدریس : مکاشفه ای     هدف کلّی : آشنایی فراگیران با کسر و مفهوم آن     هدف جزیی :  ـ آشنایی با تقسیمات متساوی و نامتساوی  ـ آشنایی  با کسر به صورت تصاویر و اشکال  ـ آشنایی با کاربرد کسرها در زندگی روزمرّه     اهداف غیر رفتاری :  انتظار می رود که در پایان درس فراگیرندگان به موفّقیّت های زیر نایل آیند :  1 ـ مفهوم کسر را بدانند. (دانشی)  2 ـ توانایی به دست آوردن کسرها را از روی شکل داشته باشند. (مهارتی)  3 ـ کاربرد کسرها را در زندگی خود بدانند. (نگرشی ـ مهارتی)  4 ـ نسبت به شناخت و یادگیری کسرها و اشکال آن علاقه نشان دهد. (نگرشی)  5 ـ صورت و مخرج و خطّ کسر را بدانند. (دانشی)  1    اهداف رفتاری:  فراگیران در پایان درس می توانند:  1 ـ تقسیمات متساوی و نامتساوی اشکال را بیان می کند و رسم می کند. (برقراری رابطه) (مهارتی، کار مشترک حواس مغز و ماهیچه)  2 ـ مفهوم کسر را بیان می کنند. (شناختی)  3 ـ کاربرد کسرها را در زندگی بیان می کند. (نگرشی، عمل آزادانه ی فرد)  4 ـ نماد و نام های کسرها را می نویسند و بیان می کنند. (   خطّ کسر) (مهارتی شناختی، یادگیری کلاس)  5 ـ قوانین و قواعد کسرها را بیان می کنند (که در کسرها کلّ شکل در پایین و قسمت رنگی در صورت خطّ کسر قرار می گیرند). (مهارتی ذهنی، نمادها)  مفهـوم کسر در پایه ی سوّم به صـورت مـرحلـه ی مجسّـم (1) و نیمه مجسّم (2) تـدریس می شود، از جز به کلّ (3). روش تدریس   پرسش و پاسخ ـ گروهی     به طور کلّ روش مکاشفه ای     فضای کلاس: به صورت معمولی در هر نیمکت 2 یا 3 دانش آموز به صورت گروهی.     وسایل مورد نیاز: نوار کاغذ ی ـ کتاب درسی ـ گچ ـ تخته سیاه ـ بیسکویت و ...     راهبرد ایجاد انگیزه: (دانستن ـ شناختی) یادگیری معنی دار  با بیان داستانی در فراگیران ایجاد انگیزه می نماید:  مادر زهرا مشغول پختن نان بود که زهرا به همراه دوستانش که فاطمه، مریم و لاله بود به سراغ مادرش رفت و با دیدن نان تازه و بوی نان، آن ها را به وجد آورد و از مادر خواست که به آن ها نان بدهد و مادر هم یک نان داغ و خوش طعم را به او داد و گفت برو و بین دوستانت تقسیم کن و با هم بخورید. زهرا آمد و گفت چگونه این نان را به صورت مساوی بین خودمان تقسیم کنیم؟ بچّه های خوبم شما می توانید به زهرا کمک کنید و معلّم به جواب بچّه ها گوش می دهد تا به هدف برسد.     ارزشیابی ورودی  1 ـ تقسیم کلوچه بین فراگیران و تقسیم آن به قسمت های مساوی توسّط بچّه ها.  2 ـ تصاویر روی تابلو را به قسمت های تقسیم شده ی کسر مربوط به هر کدام را بنویسید.  3 ـ (مهارت ذهنی، توانستن) (مفاهیم محسوس، دسته بندی مفاهیم تعریف شده ی کسر)                          مرحله ی اوّل:                             بیان موضوع: در این مرحله معلّم توضیحاتی در ارتباط با کسر و تقسیمات متساوی و نامتساوی ارائه می دهد.     مرحله ی دوّم: (تعامل بین معلّم، دانش آموز و موضوع):  مرحله ی مجسّم:  معلّم: چیـزهایی از قبیل نوار کاغذی، بیسکویت و مواد خوراکی دیگری که بتوان آن را به قسمت های متساوی تقسیم نمود با خود به کلاس ببریم.  معلّم: یک بیسکویت را از وسط نصف می کند و به دانش آموزان نشان می دهد و می پرسد آیا این بیسکویت به قسمت های مساوی تقسیم شده است؟ (مهارت های ذهنی، مفاهیم محسوس «شناسایی کردن»).  دانش آموزان: بله.  بعد از درک قسمت های مساوی (ادامه ی کار)  معلّم: با مثال دیگر نوار کاغذی مستطیل شکل را به سه قسمت تقسیم کرده و سوال را ادامه داده که آیا این نوار کاغذی به قسمت های مساوی تقسیم شده است؟  دانش آموزان: بله.  معلّم: با نوار کاغذی مستطیل شکل دیگری را به چهار قسمت تقسیم می کند و از فراگیران می پرسد که آیا این نوار کاغذی هم به قسمت های مساوی تقسیم شده است یا نه؟  دانش آموزان: بله.  (مهارت های ذهنی، مفاهیم محسوس «قابل لمس»، شناسایی کردن)  معلّم بعد از اطمینان از یادگیری و درک تقسیم های متساوی کار را ادامه دهد.  معلّم: دانش آموزان خوبم، حالا شما هم با نوار کاغذی که به همراه دارید به قسمت های مساوی (در گروه) تقسیم کنید. (مهارت های حرکتی، کار مشترک حواس، مغز و ماهیچه).  فراگیران شروع به کار:  کنترل و راهنمایی معلّم و اطمینان از یادگیری کلّ فراگیران.  معلّم پس از پایان آموزش مجسّم ادامه ی کار (به صورت نیمه مجسّم).  معلّم: شکل های زیر را روی تابلو رسم می کند. (شناختی «اطلاعات کلامی»، یادگیری غیر کلمات حقایق بیان کنند).         و از فراگیران این سوال پرسیده می شود که کدام یک از شکل ها به قسمت های متساوی تقسیم شده است؟  فراگیران: مربع ـ مستطیل.  معلّم: بسیار عالی، آفرین بچّه های خوبم. (شناختی «مهارت ذهنی» ـ روابط بین مفاهیم ـ نشان دادن ـ گزارش دادن)  معلّم: برای اطمینان بیش تر از فراگیران می پرسد که مثلاً شکل وسط به چند قسمت مساوی تقسیم شده است؟ (اگر یادگیری قبلی صورت گرفته باشد).  فراگیران: هیچ یک به قسمت های مساوی تقسیم نشده است.  معلّم: آفرین، ادامه ی سوال با شکل های بعدی شکل سمت چپ به چند قسمت تقسیم شده؟  فراگیران: به چهار قسمت مساوی تقسیم شده است.  معلّم: آفرین، حالا بگویید شکل سمت راست به چند قسمت تقسیم شده؟ (1 ـ شناختی ـ  مهارت ذهنی ـ تمایز)  فراگیران: دو قسمت مساوی.  در این مرحله معلّم از فراگیران می خواهد که صفحه ی 180 کتاب درسی را به صورت انفرادی پاسخ دهند (قواعد سطح پایین ـ  زنجیر مفاهیم ـ مهارت های حرکتی «دقّـت صحّت» ـ تشخیص دهد ـ نشان دهد) و خود نیز نظارت و کنترل می نماید.  معلّم پس از اطمینان یادگیری فراگیران ادامه ی درس را در مرحله ی بعد شروع می کند. (شناختی «مهارت ذهنی» مفاهیم محسوس   «شناسایی  کند»)   معلّم با رسم شکل، روی تابلو از فراگیران می پرسد.   معلّم: شکل رو به رو به چند قسمت مساوی تقسیم شده؟  فراگیر: چهار قسمت مساوی.  معلّم: آفرین، و بعد یک قسمت را رنگ می کند و از فراگیران می پرسد حالا بگویید چند قسمت رنگ شده؟  فراگیران: یک قسمت.  معلّم: آفرین، و می پرسد یک قسمت از چند قسمت؟  فراگیران: یک قسمت از چهار قسمت.  معلّم: آفرین، پس یک چهارم شکل رنگی است. (نوشتن این مطلب روی تابلو) شناختی   اطلاعات کلامی   یادگیری کلامی   نام ها و نمادها (نام ببرید).  معلّم: بچّه های خوبم، ما در ریاضی یک چهارم را به این صورت می نویسیم.   که به آن کسر می گویند. (معرّفی خطّ کسر صورت و مخرج کسر) که کلّ شکل را در پایین کسر یعنی مخرج می نویسیم و تعداد رنگ شده را در صورت کسر که بالای خطّ کسر می باشد می نویسیم.  معلّم: تکـرار، اشـکال (شنـاختـی ـ اطلاعات کلامی ـ یادگیری معنی دار ـ سازمان دادن به داده ها) مختلف به همین نحوه و حلّ تمرین های صفحه 181 کتاب درسی.  ارزشیابی پایانی: (شناختی ـ اطلاعات عمومی ـ یادگیری معنی دار   انجام یک آزمایش)  1 ـ یک نوار کاغذی را به عرض یک سانتی متر و طول 4 سانتی ببُرّید و یک چهارم آن را رنگ کنید.     2 ـ کسر مربوط به قسمت رنگی هر شکل را بنویسید. (شناختی ـ راهبرد شناختی ـ رهبری ـ یادگیری).                                   تکلیف تمرینی: (شناختی ـ راهبرد شناختی «رهبری» ـ یادگیری)   1 ـ   چند ضلعی رو به رو سبز است؟  چه کسری از آن نارنجی است؟  چه کسری از آن قرمز است؟  تکلیف بسطی و خلاقیّتی و کاردستی (شناختی ـ یادگیری معنادار ـ انجام یک آزمایش)  1 ـ یک شکل به دلخواه نقاشی یا (نقاشی های مهارت های حرکتی ـ کار مشترک حواس مغز و ماهیچه) درست کنید و آن را به صورت کسر درآورید.  2 ـ در خانه چه چیزهایی دارید که شما را به یاد کسر می اندازد؟ بنویسید.  (شناختی ـ مهارت ذهنی ـ مفاهیم محسوس «شناسایی کند»)  (مهارت حرکتی ـ کار مشترک حواس مغز و ماهیچه ـ هدف دار ـ نقاشی کردن یا نوشتن کسر) . 

•  علاوه بر موارد فوق مجموعا 4 جزه آموزشی زیز به صورت اشانتیون به شما فرهنگی گرامی ارائه میگردد که عناوین آنها عبارتند از :
درس پژوهی معماری نوین تدریس  
درس پژوهی تدریس فرصت ساز
ده گام اساسی در فرایند درس پژوهی   
آموزش درس پژوهی

پنجمین فرمان(خلق سازمان یادگیرنده)

اختصاصی از فی گوو پنجمین فرمان(خلق سازمان یادگیرنده) دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

این فایل pdf در 32 صفحه و 21 فصل، خلاصه کتاب پنجمین فرمان(خلق سازمان یادگیرنده)، تألیف پیتر سنگه و ترجمه حافظ کمال هدایت و محمد روشن می باشد.

دانلود مقاله سمپاش‌ها

اختصاصی از فی گوو دانلود مقاله سمپاش‌ها دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

سمپاش‌های محصول زمینی
این سمپاش‌ها برای به کار بردن مواد شیمیایی رقیق شده با آب برای کنترل آفات، علفهای هرز و حمله قارچ استفاده می‌شوند. در بعضی از مزارع از آنها برای به کارگیری کودهای شیمیایی مایع استفاده می‌شود. یک سمپاش متشکل است از یک مخزن یک پمپ پی. تی. اوگرد، سوپاپ کنترل و بوم (لوله‌های حامل افشانک) با تعدادی از افشانک‌ها (یا فواره‌ها).

انواع
سمپاش‌ها ممکن است سوار یا کشیدنی باشند. سمپاش‌هایی که مخازن بزرگ دارند معمولاً کشیدنی هستند. بعضی سمپاش‌ها دارای مخزن سوار در طرفین تراکتور بوده، که اینها به مخازن خورجینی معروف هستند. برخی پیمانکاران از سمپاش‌های خودگردان، که در اطراف یک واحد تراکتور جاسازی شده، استفاده می‌کنند. سمپاش‌ها بر اساس مقدار محلولی که در هکتار به کار می‌برند گروه‌بندی می‌شوند.
سمپاش‌های حجم کم: می‌توانند تا حجم 250 لیتر در هکتار سم به کار برند. آن‌ها ماشین‌های سوار ساده با ظرفیت مخزن از 200 تا 500 لیتر و یک پمپ با خروجی کم می‌باشند.
ماشین‌های حجم متوسط: می‌توانند تا حجم 750 لیتر در هکتار سم به کار برند. آنها ممکن است سوار یا کشیدنی بوده و دارای ظرفیت مخزن و پمپ بزرگتری از سمپاش حجم کم باشند.
سمپاش‌های حجم زیاد: می‌توانند تا حجم 1200 لیتر در هکتار سم به کار ببرند. ظرفیت مخزن می‌تواند تا 2500 لیتر باشد اما 1500 لیتر متداول‌تر می‌باشد. بیشتر سمپاش‌های حجم زیاد را می‌توان برای بکارگیری از 250 تا 1200 لیتر در هکتار تنظیم نمود. وقتی که از مقدار استعمال کم استفاده می‌شود این ماشین‌ها می‌توانند مساحت بزرگی را بدون پرکردن مجدد مخزن سمپاشی نمایند.

قطعات یک سمپاش
معمولاً مخزن از پلاستیک ضد زنگ و در برخی ماشین‌ها از مخزن فولادی گالوانیزه ساخته شده است با نصب یک مخزن اضافی در جلوی تراکتور می‌توان زمان مصرف شده برای طی مسیر از زمین تا مزرعه را کاهش داد در صورت لزوم یک پمپ انتقال که توسط یک موتور هیدرولیکی کار می‌کند محتویات مخزن جلو را به عقب منتقل می‌کند. در حالی که محلول مخزن عقب استعمال می‌شود، پمپ، مواد شیمیایی داخل مخزن را به هم می‌زند تا آن را کاملاً مخلوط نگه دارد.
پمپ معمولاً پی.تی.اوگرد است. گاهی اوقات نیرو به وسیله یک پمپ هیدرولیکی تأمین می‌شود. پمپ ممکن است از نوع چرخ‌دنده‌ای، غلطک دار یا نوع دیافراگمی باشد. یک سمپاش حجم کم ممکن است دارای یکی از این پمپ‌ها باشد ولی معمولاً مدلهای با خروجی و فشار بالاتر دارای پمپ دیافراگمی می‌باشند فشار کارکرد در هنگام کار با سرعت استاندارد پی.تی.او به ندرت از 3 بار تجاوز می‌کند. بعضی از ماشین‌های بزرگتر دارای خروجی پمپ بیش از250 لیتر در دقیقه می‌باشند. خروجی پمپ برای یک نمونه از سمپاش اندازه متوسط 100 لیتر در دقیقه است.
برای کنترل فشار سمپاش یک سوپاپ کنترل قابل تنظیم در مسیر پمپ تعبیه شده است. این سوپاپ برای مقدار استعمال مورد نیاز تنظیم می‌شود. سوپاپ کنترل محلول اضافی را نیز به مخزن برگشت می‌دهد که این عمل سبب هم زدن محتویات مخزن شده و مواد شیمیایی و آب را مخلوط نگه می‌دارد.

صافی‌ها
افشانک‌های سمپاش سوراخهای خیلی ریزی دارند که به آسانی مسدود می‌شوند. صافی‌ها در مسیر سمپاش واقع شده‌اند تا مواد جامد را گیر بیندازند.
محل قرار گیری و تعداد صافی‌ها در مدلهای مختلف متفاوت می‌باشد. صافی‌ها را می‌توان در دهانه‌ی ورودی در مکش پمپ و خطوط تخلیه و در هر افشانک پیدا نمود. صافی‌ها باید تمیز نگه داشته شوند. کنترل‌ها شامل سوپاپ اصلی کنترل برای لوله حامل افشانک یا میله سمپاش ، یک تنظیم کننده فشار و یک کنترل انتقالی که مواد شیمیایی را مجاز می‌سازد تا از جلو به عقب مخزن انتقال یابد. سمپاش‌های قدیمی‌تر دارای کنترل‌های دستی می‌باشند و لی ماشین‌هایی که به تراکتور با اطاقک نصب هستند دارای سیستم‌های کنترل الکتریکی یا الکترونیکی‌اند که به کمک سویچ‌های داخل اطاقک کار می‌کنند.
سوپاپ اصلی کنترل دارای سه وضعیت است که به وسیله اهرم یا سوییچ کنترل از دور انتخاب می‌شود. این کنترل سمپاشی کردن، قطع سمپاشی و مخلوط کردن را تأمین می‌کند.
الف) سمپاشی کردن: محلول به وسیله پمپ از مخزن کشیده و تحت فشار به افشانک‌ها ارسال می‌شود تا به صورت ذرات ریز (غبار) به کار برده شود.
ب) قطع سمپاشی: پمپ، محلول را از بوم مکیده و آن را به مخزن بازگشت می‌دهد. این سیستم مکش، قطع سریع مواد شیمیایی را موجب می‌شود و چکیدن بوم را به حداقل کاهش می‌دهد. وضعیت قطع سمپاشی فقط برای مدت کوتاه استفاده می‌شود. وقتی که بوم خشک مکیده شود. پمپ ، هوا را به داخل مخزن می‌کشد و در سطح محلول کف ظاهر می‌شود. وقتی که سمپاشی مجدداً شروع می‌شود، کف عملکرد ضعیف افشانک را ایجاد می‌کند.
ج) مخلوط: اهرم باید پس از مدت کوتاهی در وضعیت قطع سمپاشی به سمت مخلوط حرکت داده شود. سپس پمپ محتویات مخزن را به گردش در می‌آورد تا آنها را کاملاً مخلوط نگه دارد.
بعضی سمپاش‌ها سیستم پرکن موتور گرد قوی دارند. از پمپ برای پر کردن مخزن با آب استفاده می‌شود تا آن را برای مسیر بعدی روی مزرعه آماده سازد. این عمل یک روش خیلی سریع پر کردن مخزن است.

بوم و افشانک
عرض بوم از 5/5 تا بیش از 18 متر متغیر است. بعضی از سمپاش‌های خودگردان در آن واحد 27 متر را پوشش می‌دهند. یک نمونه از سمپاش مرعه‌ای سوار دارای عرض میله 10 متر بوده و 21 افشانک در فواصل 50 سانتی‌متر دارد. بوم به صورت قطعات سه یا پنج تایی ساخته شده و برای حمل و نقل در پشت ماشین تا کرده می‌شود.
دو نوع متداول افشانک، روش سمپاشی بادبزنی شکل و مخروطی شکل را ایجاد می‌کنند. آنها از جنس پلاستیک، فولاد با برنج ساخته شده‌اند. ممکن است یک وسیله ضد چکه نظیر سوپاپ تحت فشار فنردار ساچمه‌ای کوچک در داخل هر افشانک تعبیه شده باشد. زمانی که سمپاشی شروع می‌شود. فشار پمپ سوپاپ ساچمه‌ای را باز می‌کند. وقتی که سمپاشی متوقف می‌شود فنر سوپاپ را می‌بندد. نوع دیگر از واحد ضد چکه از یک مجموعه دیافراگمی کوچک استفاده می‌کند که هنگامی که کنترل در وضعیت قطع سمپاشی قرار می‌گیرد از جریان سم به افشانک جلوگیری می‌کند.

بادبردگی سم
در شرایط بادی، محلول خیلی خرد شده ممکن است به فاصله دور وزیده شده و به محصولات مجاور صدمه وارد کند. برای کاهش بادبردگی سم تا جایی که ممکن است باید از فشار کم سمپاشی استفاده نمود.
افشانک‌های مخصوص با فشار کاری فقط 75% بار را می‌توان برای برطرف کردن مشکل بادبردگی استفاده نمود. ذرات سم که توسط این افشانک پخش می‌شود بزرگترند. بنابراین باد بر آن تأثیر کمتری دارد.

مقدار استعمال
سه عامل بر مقدار استعمال سمپاش‌های گیاهی تأثیر می‌گذارند که عبارتند از:

سرعت جلو تراکتور
سرعت کم تراکتور مقدار استعمال بالایی می‌دهد با تغییر دنده برای دو برابر کردن سرعت رو به جلو، مقدار استعمال نصف می‌شود.

فشار پمپ
مقدار استعمال بالاتر را می‌توان با افزایش فشار پمپ به وسیله پیچ تنظیم سوپاپ کنترل به دست آورد. فشار زیاد همچنین اندازه ذرات کوچکتری را ایجاد می‌کند و منجر به مشکل بادبردگی می‌شود.

وارسی مقدار استعمال
استعمال دقیق مواد شیمیایی پاشیدنی حائز اهمیت است. یک سمپاش را می‌توان به روشهای ساکن یا مزرعه تنظیم نمود.
این آزمایش را می‌توان با حرکت دادن سمپاش برای یک زمان محاسبه شده معادل سمپاشی کردن یک هکتار انجام داد، از این فرمول برای یافتن زمان سمپاشی کردن یک هکتار استفاده کنید:
زمان (دقیقه)
برای مثال: زمان برای سمپاشی کردن یک هکتار با عرض سمپاشی 10 متر در سرعت 6 کیلومتر در ساعت برابر خواهد بود.
دقیقه

افشانک‌ها و فشار مورد نیاز را انتخاب نمایید. مخزن را با آب پر کنید و سمپاش را برای زمان‌محاسبه شده، به کار اندازید.سپس‌مخزن رامجدداً پر کنید ومقدار آب مورد نیاز را اندازه‌گیری‌نمایید. این مقدار ، مقدار استعمال در تنظیم انتخاب شده خواهد بود.

آزمایش مزرعه
تنظیم روی مزرعه با حرکت وسیله برای یک مسافت محاسبه شده با استفاده از سرعت رو به جلو فشار و اندازه افشانک انجام می‌‌شود تا خروجی انتخاب شده به دست آید.
از این‌فرمول برای یافتن مسافت طی شده برای سمپاشی نیم‌هکتار استفاده کنید:

مسافت (متر)

برای پیدا کردن عرض سمپاشی، تعداد افشانک‌ها را ضربدر فاصله بین افشانک‌ها نمایید. برای مثال، سمپاشی یک بوم با 25 افشانک در فواصل 50 سانتی‌متر دارد. این سمپاش عرض سمپاشی را که برابر با 5/12 متر است ایجاد می‌کند.

متر مسافت برای طی نیم هکتار (متر)
با یک مخزن پر، در مسافت محاسبه شده حرکت کنید، سپس مخزن را مجدداً پر کرده، مقدار مورد نیاز آب را اندازه‌گیری کنید. این مقدار استعمال برای نیم هکتار خواهد بود، بنابراین برای یافتن استعمال در هر هکتار، این مقدار باید دو برابر شود.
افشانک‌ها در اثر استفاده مداوم فرسوده می‌شوند. خروجی آنها باید در شروع فصل وارسی شود. با مقدار کافی آب در مخزن، سمپاش را رانده و برای یک زمان ثابت از هر افشانک به نوبت، آب جمع‌آوری کنید برای سهولت در تعیین مقدار دقیق آب خارج شده توسط هر افشانک از ظرف اندازه‌گیر تنظیم شده استفاده نمایید. نیم دقیقه زمان کار برای هر افشانک باید کافی باشد. هر افشانکی را که دارای خروجی کم یا زیاد می‌باشد تعویض کنید. قبل از وارسی خروجی مطمئن شوید که افشانک و صافی‌اش تمیز باشند.
این مسئله مهم است که در هنگام سمپاشی سرعت تراکتور مناسب باشد. این امر را می‌توان با اندازه‌گیری زمان مصرف شده برای طی مسافت دقیق اندازه‌گیری شده وارسی نمود. بر اساس این که سرعت به کیلومتر در ساعت است 100 متر را علامت‌گذاری کنید. گاز را تنظیم کرده، تا سرعت 540 دور در دقیقه پی.تی.او را بدهد و برای سرعت مورد نیاز تراکتور دنده مناسب را انتخاب نمایید.
در مسافت اندازه‌گیری شده حرکت کنید و زمان مصرف شده به ثانیه را وارسی کنید. تراکتور باید قبل از رسیدن به اولین میخ علامتگذاری در سرعت مناسب حرکت داشته باشد جداول زیر نشان می‌دهد که اگر سرعت مناسب باشد چه مدتی برای طی مسافت اندازه‌گیری شده وقت صرف خواهد شد.

وارسی سرعت برای 100 متر
سرعت(کیلومتردر ساعت) 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
زمان(ثانیه) 120 90 72 60 51 45 39 36 33 30

سرویس و نگهداری سمپاش
در پایان‌ روز: مخزن مواد شیمیایی را خالی وسپس بخشی از آن را با آب پر نمایید. داخل و خارج ماشین را تمیز کنید، به خاطر داشته باشید که لباس محافظ بپوشید. پس از تمیز کردن، آب شستشو را روی زمین بلا استفاده بپاشید. هرگز شسته‌های مخزن را در جایی که می‌تواند انسانها، حیوانات، ماهی یا محصولات دیگر را آسیب برساند دفع نکنید. نهایتاً صافیها و افشانک‌ها را بردارید، تمیز کنید و مجدداً در جای خود قرار دهید.

در پایان فصل: همه آثار مواد شیمیایی را از سمپاش پاک کنید. افشانک‌ها را تمیز کنید و آنها را جداگانه انبار نمایید. پمپ را تخلیه کنید تا از آسیب انجماد جلوگیری شود. تمامی فشار روی سوپاپ اطمینان را خارج کنید و پس از تعمیر آسیب‌ها، سمپاش را زیر پوشش قرار دهید.

تمیز کردن سمپاش
وقتی که از یک ماده شیمیایی به ماده شیمیایی دیگر تغییر می‌دهید یا وقتی که سمپاش را برای انبار کردن آماده می‌کنید، همه آثار مواد شیمیایی باید پاک گردد. باقیمانده کمی از مواد شیمیایی می‌تواند در مراحل بعدی به محصولات دیگر خسارت وارد کند.

برای تمیز کردن کامل
1. درپوش تخلیه را بردارید و مخزن را خالی کنید.
2. ماشین را با یک برس سفت خصوصاً داخل بالای مخزن را تمیز کنید. با لوله آب‌پاشی سمپاش را شستشو دهید.
3. درپوش تخلیه را بگذارید مخزن را با آب تمیز پر کرده ماده تمیز کننده اضافه کنید. اگر مواد شیمیایی محتوی روغن باشد از محلول پاک کننده استفاده کنید و گرنه از شستشو کننده سودا استفاده کنید. دستورالعمل سمپاشی مواد شیمیایی را مطالعه کنید. آب تمیز کننده را از طریق پمپ در داخل سمپاش چرخانده و سپس به بیرون بریزید. مرحله را دو بار تکرار کنید.
4. ماشین را با بیرون ریختن دو مخزن آب شستشو دهید.
5. همه صافی‌ها و افشانک‌ها را برداشته، تمیز کنید و دوباره بگذارید.

ایمنی در هنگام سمپاشی
1. همیشه ابتدا دستور‌العمل‌های روی بسته را مطالعه کنید. از لباسهای محافظ بر اساس دستور استفاده کنید.
2. با احتیاط ظروف خالی را دفع کنید. برای خارج ساختن هر گونه مواد شیمیایی رقیق نشده قوطی‌ها را بشویید.
3. همه مواد شیمیایی را در انبار قفل شده نگهداری کنید. هر ماده استفاده نشده را به انبار برگردانید.
4. در هنگام سمپاشی سیگار نکشید، نخورید یا نیاشامید. همیشه قبل از انجام این کارها دستها و سر و صورت خود را شستشو دهید.
5. هرگز افشانک مسدود شده را با دهان ندمید. افشانک‌های یدکی تمیز را با خود نگهدارید. (سعی نکنید که افشانک‌ مسدود شده را با سوزن باز کنید این امر موجب خراب شدن آن می‌شود).
6. هرگز مواد شیمیایی را به داخل ظرف دیگر منتقل نکنید.
7. همه لباسهای محافظ را پس از استفاده تمیز کنید.
8. به خاطر داشته باشید که مواد شیمیایی سمپاشی می‌تواند به داخل اطاقک تراکتور وارد شود. حتی در اطاقهای ایمنی مردن، برای برخی از مواد شیمیایی خطرناک‌تر به یک ماسک نیاز است.

استعمال ذرات کنترل شده
کاهش 90 درصد از مقدار نرمال محلول استعمال شده را می‌توان با سمپاش کنترل ذرات دست یافت. مواد شیمیایی رقیق شده به وسیله یک یا چند صفحه کوچک گردشی که مواد شیمیایی را به طور یکنواخت روی هدف پخش می‌کند اندازه‌گیری می‌شود. این امکان وجود دارد که به وسیله سمپاش کنترل کننده ذرات مقدار استعمال را از 100 لیتر به 10 لیتر در هکتار کاهش داد.

سمپاش‌های نواری
این سمپاش‌ها خیلی شبیه به سمپاش‌های معمولی محصول می‌باشند ولی مواد شیمیایی را در نوارهای باریک می‌پاشند و در جایی که پوشش دادن کامل نیازی نیست در مصرف مواد شیمیایی گران قیمت صرفه‌جویی می‌کنند. سمپاش‌های نواری بیشتر با بذر کارهای دقیق استفاده می‌شوند. بنابراین گیاهان جوان می‌توانند در نوار عاری از علف هرز جوانه زده و کار وجین بین ردیف را آسانتر می‌سازد.
مخزن سمپاش معمولاً بر روی میله ابزار تراکتور حمل می‌شود ولی گاهی اوقات در جلو تراکتور قرار می‌گیرد. واحد کنترل مواد شیمیایی را به افشانک‌هایی که متصل به پشت واحدهای کارنده هستند هدایت می‌کند.
از سمپاش نواری همچنین برای کاربرد علف‌کش‌ها و آفت‌کش‌ها برای محصولات در حال رشد استفاده می‌شود.

سمپاش‌های دانه‌ای
مواد شیمیایی محافظ محصول را همچنین می‌توان به صورت جامد دانه‌ای استعمال نمود. سمپاش‌های دانه‌ای این دانه‌ها را بر روی محصولات در حال رشد و یا در هنگام کاشت سیب زمینی و دیگر بذور به صورت نوار به کار گیرند.
دانه‌ها در مخزن کوچک متصل به میله‌ابزار حمل می‌شوند. یک مکانیزم تغذیه مکانیکی یا هوایی دانه‌ها را به افشانک‌هایی که در امتداد میله ابزار به فاصله‌ای قرار گرفته و یا به واحدهای شیار بازکن متصل می‌باشند تحویل می‌دهد. برای بدست آوردن محدوده مقدار استعمال می‌توان جریان دانه‌ها از مخزن را تغییر داد.
سمپاش‌های طنابی
این ماشین‌ها از یک فتیله طنابی که بر روی یک قاب سوار تراکتور حمل می‌شود تشکیل یافته است. مواد شیمیایی تحت فشار به فتیله طنابی ارسال می‌گردد. مقدار جریان و فشار را می‌توان تنظیم کرد.
از این ماشین‌ برای از بین بردن علفهای هرز که بالاتر از محصول رشد کرده‌اند استفاده می‌شود. فتیله طنابی با علفهای هرز تماس پیدا کرده و علف‌کش‌ را به کار می‌برد. ماشین را می‌توان به جلو یا عقب تراکتور متصل نمود. ارتفاع فتیله طنابی قابل تنظیم است. ماشینهایی با عرضهای مختلف ساخته شده‌اند. و مدل‌های عریض‌تر را می‌توان برای حمل و نقل تا نمود. فتیله طنابی را باید پس از استفاده شستشو داد تا مواد شیمیایی پاک گردد . این کار باید به دور از محصول و مجرای آب انجام گیرد. از استعمال کننده‌های طنابی می‌توان برای از بین بردن علفهای هرز در غلات و گیاهان ریشه‌ای و مراتع با بکارگیری مقدار کمی از مواد شیمیایی مورد نیاز برای سمپاشی کلی استفاده نمود.

کارهایی برای انجام دادن
1. محل همه صافیهای روی یک سمپاش گیاهی را مشخص کنید.
2. تمامی نشریه‌های ایمنی مزرعه مربوط به سمپاشی گیاه را مطالعه کنید.
3. دستورالعمل ارسالی با مواد شیمیایی را مطالعه کنید. توجه خاصی به اطلاعات مربوط به لباس محافظ داشته باشید.
4. در هنگام بازدید از یک نمایشگاه کشاورزی انواع زیاد وسایل داشت را نگاه کنید.

« سمپاش‌های محصولات زمینی »
سمپاش های محصولات به منظور پاشیدن مواد شیمیایی مایع بر خاک و یا محصولات در حال رشد، جهت کنترل حشرات، علف‌های هرز و بیماریهای قارچی مورد استفاده قرار گرفته و در عین حال برای پاشیدن کودهای مایع و هورمون‌های گیاهی به کار گرفته می‌شوند. سمپاش‌ها ممکن است خودرو و یا به صورت کششی یا سوارشونده باشند. عرض بوم با نازل‌های نوع هیدرولیکی و یا ریزش (اتمایزر) از 7 تا 24 تغییرمی‌کند.

انواع سمپاش
1. سمپاش‌های خودرو
در مزارع بـزرگ کـشاورزی و شـرکت‌هـای زراعـی، مخزن‌های با ظرفیت 3500 – 500 لیتر بیشتر مورد استفاده می‌باشند. نمونه‌های کوچک آنها معمولاً از یک واحد سمپاش تشکیل شده که بر روی تریلرهای کشاورزی سوار شده‌اند. چرخ‌ها و تایرهای پهن جهت تقلیل فشردگی خاک انتخاب شده‌اند. پس از اتمام سمپاش ، واحد سمپاش را از روی تریلی برداشته شده و جهت کارهای دیگر، تریلر آزاد می‌گردد.
یک سمپاش متداول خودرو ، دارای مخزنی با ظرفیت 1500 تا 2000 لیتر است. مزیت این نوع سمپاش‌ها این است که با فشار کم وارده بر زمین، فشردگی خاک کاهش یافته و در عین حال، در صورت مساعد بودن شرایط، سمپاش برای استفاده آماده بوده و تراکتور نیز در طول فصل کاری آزاد می‌ماند. راننده در کابین جلو قرار گرفته و بدین ترتیب دید بهتری بر محصولات زراعی خواهد داشت. بعضی از سمپاش‌های خودرو دارای چرخ‌ها و محورهای بلندی نسبت به سطح زمین داشته که کار کردن آنها را بر روی گیاهان پابلند ایده‌آل می‌سازد.

2. سمپاش‌های کششی
این نوع سمپاش‌ها دارای مخازنی با ظرفیت 1500 تا 3500 لیتر بود و در اکثر مزارع بزرگ یافت می‌شوند. عرض بوم از 9 تا 24 متر تغییر می‌کند. مهمترین مزیت آنها این است که دارای مخزنی با ظرفیت بزرگ بوده و بسهولت به پشت تراکتور بسته می‌شود.

سمپاش‌های سوار
این سمپاش‌ها در اندازه‌های مختلفی از نوع کوچک ساده با ظرفیت حدود 600 لیتر تا مدل‌های پیچیده‌تر، با ظرفیت 1300 لیتر یا بیشتر ساخته شده‌اند.
سمپاش‌های کوچک با ظرفیت مخزن 200 لیتر و با عرض بوم 6 متر برای تراکتورهای با قدرت 12 تا 15 کیلووات (16 تا 20 اسب بخار) ساخته شده‌اند. بیشتر سمپاش‌های سوار دارای بوم قابل تنظیم بوده، که به راننده این امکان را می‌دهد که در وضعیت بالاتری نسبت به گیاهان ایستاده مخصوصاً غلات برای سمپاشی قرار بگیرد.
به طور سنتی سمپاش‌ها از نظر مقدار پخش مایع در هکتار (ایکر) گروه‌بندی شده‌اند. مواد شیمیایی جدید، معمولاً به مقدار کم مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین، اکثر سمپاش‌ها می‌توانند مقادیر مختلفی از سموم را پخش نمایند. مصرف سموم تا 250 لیتر، در هکتار حجم کم (20 گالن در هر ایکر) ، و از 250 تا 500 لیتر در هر هکتار را حجم متوسط و تا 1200 لیتر در هکتار (100 گالن در هر ایکر) را حجم زیاد در نظر می‌گیرند.
در سال‌های اخی، مصرف میزان بسیار کم همچون 25 لیتر در هر هکتار(2گالن در ایکر) متداول شده است. این روش سبب کاهش مقدار آب حمل شده، و بدین ترتیب، باریک بار پرکن مخزن زمین بیشتری سمپاشی شده و هزینه مواد شیمیایی مصرفی نیز کاهش می‌یابد. پخش مقدار کم مواد شیمیایی به جای نازل‌های معمولی به وسیله اتمایزرهای گردان بهتر انجام می‌گیرد. اتمایزرها با تولید قطرات یکنواخت و متوسط امکان استفاده مؤثرتر از مواد شیمیایی را فراهم می‌کند.

اجزای مختلف سمپاش
1. مخزن
مخزن‌ها معمولاً از مواد پلاستیکی ساییده نشدنی، همچون پلی اتیلن یا فیبر شیشه‌ای ساخته می‌شوند. سمپاش‌ها دارای یک مخزن یدکی در قسمت جلو تراکتور نیز هستند که در زمان رفت و برگشت برای پر کردن مخزن را کمتر خواهد کرد. یک پمپ انتقال دهنده علاوه بر این که سبب انتقال مایع از مخزن یدکی به مخزن اصلی می‌شود، در عین حال، در هنگام سمپاشی، از مخزن عقبی به خوبی سبب مخلوط شدن محتویات مخزن جلو می‌گردد.

2. پمپ
پمپ از نوع غلتکی، پیستونی یا دیافراگمی بوده و نیروی خود را از محور توان‌دهی می‌گیرد. امروزه پمپ‌های نوع غلتکی به خاطر مشکل ساییدگی و روغن کاری کمتر مورد استفاده قرار گرفته و پمپ‌های چند دیافراگمی بیشتر متداول می‌باشند. اندازه پمپ‌ها با نوع سمپاش فرق می‌کند. انواع معمول آنها عبارتند از:
الف) سمپاش نوع سوار، با مخزن 1000 لیتری و پمپ دیافراگمی با 150 لیتر در دقیقه پخش می‌کند.
ب) سمپاش نوع کششی، با مخزن 2000 لیتری همراه با پمپ شش دیافراگمی، 230 لیتر در دقیقه سمپاشی می‌کند.
ج) سمپاش نوع خودرو، با مخزن 2500 لیتری با پمپ شش دیافراگمی با مقدار 300 لیتر در دقیقه پاشش انجام می‌دهد.
پمپ‌های سمپاش باید با سرعت استاندارد 540 دور در دقیقه محور توان دهی راه‌اندازی شود. یک تا 6 بار یا بیشتر فشار عملیات بوده ولی فشارهای بالا مایع را به قطرات ریز تبدیل می‌کند. از این عمل بخصوص هنگام وزش باد باید جلوگیری شود.

3. سوپاپ اطمینان
سوپاپ اطمینان در مسیر جریان پمپ به منظور کنترل فشار، قرار داده شده است. این امر یکی از فاکتورهای تنظیم مقدار فشار سمپاشی می‌باشد. سوپاپ اطمینان در عین حال مایع اضافی را که به مصرف نازل نمی‌رسد به مخزن برگردانده و باعث به هم زدن کامل محتویات مخزن می‌شود.

4. صافی‌ها
صافی‌ها از ملزومات سمپاش‌ها هستند. سوراخ‌های بسیار کوچک موجود در نازل‌ها با رسیدن ذرات کثیف به آنها به سهولت گرفته می‌شود. محل و تعداد فیلترها در سمپاش‌های مختلف فرق می‌کند.
معمولاً عمل صاف کردن در چهار مرحله انجام می‌گیرد. اولی عبارت است از یک ظرف صافی در قسمت ورودی مخزن، در لوله مکش و قبل از ورود مایع به پمپ، سومی در لوله تخلیه و آخرین صافی در نازل‌ها قرار گرفته است. سمپاش‌هایی که شیلنگ‌های پرکننده خودکار دارند یک واحد صافی در انتهای لوله مکش خواهند داشت. تمام فیلترها باید تمیز نگه داشته شوند.

5. به هم زن‌ها
به منظور ایمنی در کار با سموم، بعضی از سمپاش‌ها یک لوله مکنده دارند که توسط پمپ کار می‌کند. بعد از قرارگیری لوله مکنده در داخل مخزن، مقدار سم مورد نیاز مکیده شده و وارد مخزن کوچک اندازه‌گیر که در کنار ماشین قرار گرفته است می‌شود. مواد شیمیایی سپس داخل آب موجود در مخزن اصلی شده و پمپاژ مواد شیمیایی را در مجموعه سیستم کاملاً به هم می‌زنند. سموم پودری قبلاً در داخل یک ظرف نصب شده در کنار سمپاش با آب مخلوط می‌شود و پس از آن به داخل آب موجود در مخزن اصلی هدایت شده و کاملاً به هم زده می‌شود.

6. مخازن مخلوط کن
استفاده از مخزن مخلوط کن، زمان لازم جهت رفت و برگشت به مزرعه را تقلیل می‌دهد و تشکیل شده از یک منبع آب بزرگ چرخ دار که مجهز به وسایل به هم زن مواد شیمیایی می‌باشد. به مخزن پر از آب مخلوط کن مقدار مشخصی از مواد شیمیایی اضافه نموده و توسط پمپی که نیروی خود را از محور توان‌دهی و یا موتور می‌گیرد، به هم می‌زنند. سپس مخزن پر از سم به مزرعه برده می‌شود، جایی که سم مخلوط شده توسط یک لوله لاستیکی به مخزن سمپاش منتقل می‌گردد.

کنترل‌ها
واحدهای کنترل به صورت دستی و توسط یک اهرم در مدل‌های قدیمی و یا به صورت الکتریکی و از داخل کابین راننده به کار می‌افتند. همانند سایر ماشین‌های زراعی، سیستم‌های کنترل بسته به ساخت و مدل ماشین متغییر می‌باشند.
قطع و وصل کردن کلید سمپاش، از کارهای اصلی سیستم کنترل است. به هنگام قطع شدن کلید، سموم از نازل‌ها به عقب مکیده می‌شود تا از چکه کردن جلوگیری نموده و پمپ مواد شیمیایی را در داخل سیستم به جریان وا داشته تا محتویات مخزن مخلوط شود.
میزان فشار پاشش با رگولاتور فشار تنظیم می‌گردد. بعضی از سمپاش‌ها دارای سیستم کنترل اتوماتیک بوده که فشار پاشش را با سرعت حرکت ماشین برای به دست آوردن مقدار معینی از سم خروجی را تنظیم می‌نماید. اگر از دنده‌های متفاوتی استفاده شود باید سیستم کنترل را مجدداً تنظیم نمود.
بیشتر سمپاش‌ها دارای شیلنگ‌های پرشونده اتوماتیک هستند، که به وسیله واحد کنترل اصلی به کار افتاده و برای پمپاژ آب از مخزن سیار به کار رفته و باعث صرفه‌جویی در زمان رفت و برگشت به مزرعه می‌شود.

بوم(تیرافشانک)
بوم و نازل‌ها از مواد ساییده نشدنی، معمولاً پلاستیک، ساخته شده‌اند که به وسیله شاسی سبک فلزی و مقاوم نگه داشته می‌شوند. بوم از 3 یا 5 قسمت درست شده که در هنگام حمل و نقل تا شدن آنها بر روی هم توسط دست و یا سیستم هیدرولیکی انجام می‌گیرد.
عرض بوم معمولاً بین 7 تا 24 متر است. برای کار بر روی گیاهان با ارتفاعات مختلف از تنظیم عمودی استفاده می‌شود.
به هم خوردن ارتفاع بوم و حرکت غیر یکنواخت آن در حین کار بر روی زمین ناهموار، مشکل اصلی به حساب می‌آید. این حرکات باعث می‌شود که موقعیت نازل‌ها در ارتباط با محل پاشش به هم خورده و بعضی جاها دو بار سمپاشی شود و یا جاهایی سمپاشی نشده باقی بماند. در بعضی از ماشین‌ها، اتصال بوم به شاسی به صورت لولایی است که باعث جذب حرکت‌های تراکتور در سطوح ناصاف مزرعه شده و جلو لرزش‌ها و بالا و پایین‌ رفتن‌ها را می‌گیرد و در نتیجه بوم به صورت موازی با زمین حرکت می‌کند.
وسیله عقب تاشو، که در قسمت مفصلی بوم نصب شده است،‌باعث می‌شود که در موقع برخورد بوم با یک مانع به عقب تا شده و از صدمه دیدن آن جلوگیری شود.
درپوش‌های جداگانه که راننده بتواند در مواقع لازم قسمتی از بوم را ببندد وجود دارد. زمانی که برای سمپاشی عرض کمتری از بوم مورد نیاز بوده و یا سمپاشی در کناره‌های مزرعه صورت گیرد، از این درپوش‌ها استفاده می‌شود.
افشانک (نازل)
بدنه نازل از پلاستیک و یا فلز ساخته شده است، ولی جنس خود نازل از پلاستیک یا برنز و یا سرامیک می‌تواند باشد. بیش از یک سری کامل نازل جهت به دست آوردن اندازه‌های مختلف پاشش مورد نیاز می‌باشد. دو نمونه معمول دارای فرم پاشش به صورت تخت و یا مخروطی می‌باشند.
بیشتر سمپاش‌ها یک وسیله ضد چکه در هر یک از نازل‌ها دارند که موقع خاموش کردن سمپاش از چکه کردن آنها جلوگیری می‌کند. یک نمونه دارای سوپاپ فنرداری است که موقع قطع شدن سمپاشی، خروجی نازل را آب‌بندی می‌کند. نمونه دیگر وسیله ضد چکه، دیافراگم کوچکی است که در هنگام قطع شدن پاشش، سر نازل را می بندد. بعضی از سمپاش‌ها به نازل چند سر مجهز هستند که با چرخش و انتخاب هر یک از آنها اندازه پاشش متفاوتی را می‌توان انتخاب نمود.

تنظیمات کار

میزان پاشش
سه فاکتور مؤثر در میزان پاشش سمپاش‌های محصولات زراعی عبارتند از:
1. سرعت پیشروی تراکتور: سرعت پیشروی کم، میزان پاشش بالایی را به دست می‌دهد. با دو برابر کردن سرعت، میزان پاشش نصف خواهد شد.
2. فشار پاشش: مقدار پاشش بیشتر زمانی به دست خواهد آمد که با کنترل رگولاتور فشار، فشار بیشتری را تنظیم کرده باشیم. فشار بالا باعث ریزتر شدن قطرات سم شده و ریسک پراکندن آنها به وسیله باد را افزایش می‌دهد. باید از پراکنده شدن سم جلوگیری شود زیرا امکان دارد که باد سموم را به محصولات اطراف و یا باغات کنار آن هدایت کرده و به آنها صدمه برساند. همچنین باعث تهدید محیط زیست شده و به بوته‌های حصارهای سبز و گل‌ها آسیب برساند.
3. اندازه نازل: نازل‌هایی که سوراخهای بزرگ دارند میزان پاشش زیادتری خواهند داشت. موقعی که میزان پاشش کمتری مورد لزوم است باید از نازل‌های با سوراخ کوچک استفاده شود.
پس از یک بار تنظیم، به وسیله سیستم کنترل اتوماتیک، میزان پاشش می‌تواند ثابت نگه داشته شود. این وسیله الکترونیکی را می‌توان در سمپاش‌های گران‌قیمت پیدا کرد. بعضی از سمپاش‌ها دارای یک سیستم تعادل فشار هستند که در موقع بستن بخشی از بوم، از تغییرات فشار کار جلوگیری می‌کند.

ارتفاع بوم
بوم در موقع کار باید کاملاً تراز باشد. فرم پاشش در هر یک از نازل‌ها باید طوری باشد که درست روی هدف را در بر گیرد. هنگام سمپاشی علف‌های هرزی را که بلندتر از محصولات زراعی هستند باید علف‌های هرز مورد نظر هدف باشند. در بیشتر سمپاش‌ها فاصله بین نازل‌ها در روی بوم، حدود 500 میلی‌متر در نظر گرفته شده است. ارتفاع نازل‌ها از بالای هدف، به وسیله زاویه الگوی پخش تعیین می‌گردد. برای مثال: نازل‌هایی که به فاصله 500 میلی‌متر از هم نصب شده‌اند و در پاشش صفحه‌ای یا مخروطی شکل به فاصله 530 میلی‌متر بالای هدف قرار گرفته‌اند، باید زاویه پخش 80 درجه باشد. اگر زاویه 110 درجه باشد در الگوی صفحه‌ای باید 360 میلی‌متر بالاتر از هدف قرار بگیرد. در صورتی که شرایط هوا اجازه بدهد، نازل‌ها را می‌توان قدری در ارتفاع بالاتر تنظیم نمود تا در اثر پستی و بلندی‌های زمین و جهش‌های بوم، جاهای بدون پاشش باقی نماند. با بالا و پایین بردن بوم در روی شاسی، ارتفاع آن قابل تنظیم است. این تنظیم خیلی مهم است چون قرارگیری نازل‌ها در ارتفاع نادرست باعث می‌شود که بعضی جاها دوباره پاشی شده و بعضی دیگر بدون پاشش باقی بماند.

سمپاش‌های کنترل کننده قطرات(CDA)
حجم پایین میزان پاشش با به کارگیری ریزپاش‌های (اتمایزر) دوار به جای نازل‌های معمولی امکان‌پذیر است؛ میزان معمول پاشش 25 لیتر در هکتار (10 گالن در هر ایکر) می‌باشد.
اتمایزرهای دوار، برای پاشش اکثر مواد شیمیایی مناسب می‌باشند. قطرات یکنواخت و با اندازه متوسط توسط سمپاش‌های اتمایزر انجام می‌گیرد. و از تولید ذرات ریز که توسط باد پراکنده می‌شوند و ذرات درشت که در روی برگها جاری می‌شود خودداری می‌کند. اتمایزرها بسته به مدل آنها به فاصله 1 تا 5/1 متر از هم در روی بوم قرار می‌گیرند.
اتمایزرهای دوار بر دو نوع هستند:
الف) اتمایزر افقی :‌ این وسیله را یک موتور کوچک هیدرولیکی که با سیستم هیدرولیک تراکتور کار می‌کند به راه می‌اندازد. مواد شیمیایی به قمست کف پیاله دوار سریع سریع در داخل اتمایزرها هدایت شده و تحت نیروی ثقلی به خروجی رانده می‌شوند. پیاله با تعداد زیادی شیار داخلی سموم را به طور یکنواخت به خروجی می‌راند. با وجود تغییرات در سرعت‌های محور توان‌دهی ، سیستم کنترل اتوماتیک فشار، مقدار مواد شیمیایی را به طور یکنواخت به اتمایزرها می‌رساند.
ب) دیسک‌های دوار عمودی: شکل پاشش آن مشابه با نوع فشاری صفحه‌ای می‌باشد. مواد شیمیایی وارد مرکز دیسک دوار به قطر 150 میلی‌متر شده و نوار باریکی از قطرات ریز را که با نیروی ثقلی بیرون رانده می‌شود، به وجود می‌آورد. هر دیسک توسط یک موتور الکتریکی 12 ولت که از باطری تراکتور تغذیه می‌شود به کار می‌افتد. اندازه قطرات را می‌توان تغییر داد ولی با تغییر دادن سرعت دیسک یکنواختی حفظ خواهد شد. تغییرات سرعت از 1100 تا 4200 دور در دقیقه متغیر است. با زیاد شدن سرعت، اندازه ذرات ریزتر خواهد شد.
از امتیازات اتمایزرها این است که با یکبار پرکردن مخزن، مساحت زیادتری را می‌توان سمپاشی نمود در نتیجه پاشش ذرات به طور یکنواخت ، سموم گیاهان را بهتر پوشش داده و از پراکنده شدن ذرات توسط باد و یا همچنین چکیدن قطرات از روی برگها جلوگیری خواهد نمود.
در روی بوم نوعی از سمپاش‌ها نازل‌های هیدرولیکی و ریز‌پاشهای چرخان هر دو با هم نصب شده‌اند. راننده به راحتی می‌تواند یکی از آنها را نسبت به شرایط آب و هوایی و نوع سم انتخاب نماید.

سمپاش‌های با نازل دو پاششی
یکی از آخرین پدیده‌ها در طراحی سمپاش‌های مزرعه، عبارت از نوع خاصی از نازل‌هاست که با مایع و هوا توأماً کار می‌کندو مایع توسط پمپ معمولی به نازل‌ها منتقل می‌شود. باد با حجم زیاد و فشار کم توسط یک کمپرسور در سمپاش ایجاد می‌شود. هوا و مایع در نازل‌ها با هم مخلوط شده و به طرف سوراخ کوچکی بر روی صفحه دفلکتور رانده و ذرات را به شکل بادبزن پهن می‌پاشد

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  72  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله بررسی نقش و تاثیر ممانعت کننده ها در صنعت نفت

اختصاصی از فی گوو دانلود مقاله بررسی نقش و تاثیر ممانعت کننده ها در صنعت نفت دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

مقدمه :
ممانعت کننده ها افزودنی هایی هستند که با ایجاد تغییر و تحول بر روی سطح فلزات ، محیط و یا هر دو خوردگی را تحت کنترل در آورده ، شیوه عمل آنها ایجاد تغییرات در واکنش های آندی ، کاتدی و یا هر دو آنها است . ممانعت کننده های بسیار زیادی با ترکیبات مختلف موجود می باشند ؛ اکثر این مواد با آزمایشات تجربی پیدا شده و اصلاح یافته اند و بسیاری از آنها با نام های تجاری عرضه می گردند و ترکیب شیمیایی آنها مخفی نگه داشته می شود . به همین دلیل فرآیند حفاظت به این روش به طور کامل مشخص و روشن نیست . ممانعت کننده ها را می توان بر حسب مکانیزم و ترکیب طبقه بندی نمود . با توجه به ترکیب ممانعت کننده ها به دو دسته اصلی معدنی ( Inorganic) و آلی ( Organic) تقسیم می گردند . بر حسب مکانیزم عمل دو نوع مشخص بازدارنده وجود دارد :
نوع A : که لایه یا فیلمی محافظ روی سطح فلز تشکیل داده یا نوعی واکنش با فلز انجام می دهند ( مثلا روئین کردن )
نوع B : موادی که قدرت خورندگی محیط را کم می کنند.
ضمنا بازدارنده های AB هم وجود دارند که هم می توانند با فلز واکنش انجام داده و هم قدرت خورندگی محیط را کم کنند ، ولی همیشه یکی از خاصیت ها حاکم بر دیگری است. بازدارنده های نوع A بسیار متداول بوده در حالیکه بازدارنده های نوع B کمتر متداول هستند . انواع اصلی بازدارنده ها به ترتیب زیر طبقه بندی می شوند :
نوع ІA: بازدارنده هایی که سرعت خوردگی را کم می کنند ولی کاملا مانع آن نمی شوند .
نوع ІІA : بازدارنده هایی که باعث به تاخیر انداختن حمله خوردگی برای مدت زیادی می شوند . به طوری که فلز در مقابل خوردگی مصونیت موقتی پیدا می کند.
نوع ІІІA : بازدارنده های روئین کننده که لایه های روئین بر سطح فلز تشکیل می دهند . این لایه ها غالبا اکسید یا نمک های غیر محلول فلزی هستند ، مانند فسفات و کرمات برای فولاد . اگر مقدار بازدارنده ای که به محلول اضافه می گردد کم باشد لایه های ناپیوسته تشکیل می گردد که ممکن است خوردگی حفره ای یا حمله تسریع شده موضعی بوجود آید.
نوع ІB : بازدارنده هایی هستند که واکنش خوردگی را آهسته می کنند . بدون آنکه کاملا مانع آن شوند . این بازدارنده ها غالبا در ضمن عمل حفاظت مصرف می شوند . مانند هیدرازین و سولفیت سدیم .
نوع ІІB : بازدارنده هایی هستند که در اثر ترکیب با موادی که باعث خوردگی در یک محیط مشخص می شوند ، خوردگی را به تاخیر می اندازند.
به طور کلی بازدارنده های نوع ІA ، ІІA ، ІІB ترکیبات آلی هستند و انواع ІІІA و ІB مواد معدنی .
موارد عمده کاربرد ممانعت کننده ها مربوط به 4 محیط زیر است :
1- محلول های آبی از اسید هایی که در فرآیند های تمیز کردن فلزات بکار می روند مثل اسید شویی
2- آب های طبیعی ، آب های تهیه شده برای سرد کردن در مقیاس صنعتی با PH طبیعی
3- محصولات اولیه و ثانویه از نفت و پالایش و حمل و نقل آن
4- خوردگی گازی و اتمسفری در محیط های محدود در حین حمل و نقل و انبار کردن و موارد مشابه
صنایعی همانند نفت که با H2S و CO2 در ارتباط اند . در مجاورت آب و بخصوص آب شور و دیگر ناخالصی ها مشکلات ناشی از خوردگی را دو چندان می نمایند . ممانعت کننده هایی همانند نفتنیک ، آمین و دی آمین های ( RNH(CH2)n) بکار گرفته می شوند که R یک زنجیر هیدرو کربوری و n = 2-10 است.
لازم به ذکر است که ممانعت کننده ها از نظر فلز ، محیط خورنده ، درجه حرارت و غلظت معمولا منحصر به فرد هستند. غلظت و نوع ممانعت کننده ای که در یک محیط خورنده بایستی استفاده شوند با آزمایش و تجربه تعیین می گردند و اینگونه اطلاعات را معمولا از تولید کننده گان آن مواد می توان دریافت نمود . در صورتی که غلظت ممانعت کننده کمتر از اندازه کافی باشد ، ممکن است خوردگی تسریع شود ، مخصوصا خوردگی های موضعی مثل حفره دار شدن .
لذا در صورتی که غلظت ممانعت کننده ها کمتر از اندازه کافی باشد ، خصارت بیشتر از موقعی خواهد بود که ممانعت کننده اصلا بکار برده نشود . برای پرهیز از این خطر بایستی غلظت ممانعت کننده همواره بیش از مقدار مورد نیاز باشد و غلظت آن به طور متناوب تعیین گردد . موقعی که دو یا چند ممانعت کننده به یک سیستم خورنده اضافه گردند ، تاثیر آنها گاهی اوقات بیشتر از تاثیر هر کدام به تنهایی است .
اگرچه در موارد بسیاری از ممانعت کننده ها به خوبی می توان استفاده نمود ، ولی محدودیت هایی نیز برای این نوع محافظت از خوردگی وجود دارد . ممکن است اضافه کردن ممانعت کننده به سیستم بخاطر آلوده کردن محیط عملی نباشد . به علاوه بسیاری از ممانعت کننده ها سمی بوده و کاربرد آنها محدود به محیط هایی است که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در تهیه مواد غذلیی یا محصولات دیگری که مورد استفاده انسان قرار می گیرد ، نمی باشند.

ممانعت کننده ها و معرفی روش های جدید حفاظت از خوردگی کف مخازن نفت و مایعات گازی :
توضیحات:خوردگی کف مخازن را می توان با به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و ممانعت کننده خوردگی از نوع فاز بخار و یا تنها با به کارگیری وی سی آی (VCI) تحت کنترل قرار داد.
خوردگی کف مخازن نفتی یکی از مشکلات مهم ذخیره سازی نفت خام و مایعات گازی است. نشست مخازن بزرگ نفتی موجب آلودگی آب های زیرزمینی و وارد آمدن خسارت های جبران ناپذیر به محیط زیست می شود. در گذشته کف مخازن (قسمت بیرونی مخزن که با زمین در ارتباط است) با به کارگیری حفاظت کاتدی نتوانسته است به طور کامل مانع از نشت و جلوگیری از خوردگی کف مخازن ذخیره نفت شود.
در این مقاله دلایل ناتوانی سیستم حفاظت کاتدی در جلوگیری از خوردگی کف مخازن نفتی و آخرین روشهای مورد استفاده برای حفاظت کف مخازن بررسی می شود.
به کارگیری سیستم حفاظت کاتدی، بازدارنده های خوردگی از نوع فاز بخار و به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و بازدارنده های خوردگی فاز بخار از جمله روش های حفاظت از خوردگی کف مخازن است.

مشکلات روش های حفاظت کاتدی:
نتایج تجربی نشان می دهد سیستم حفاظت کاتدی به تنهایی قادر به حفاظت خوردگی کف مخازن نیست و در موارد متعدد دچار نشت شده است. این درحالی است که کف مخازن در پتانسیل حفاظت کاتدی قرار دارد.
یکی از روش های توزیع مناسب پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخازن به کارگیری بستر آندی است. به گونه ای که موجب توزیع پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخازن شود که شامل، به کارگیری آندهای کم عمق در اطراف مخزن، آندهای افقی و سیمی در زیر کف مخزن است.
در روش اول به علت تخلیه جریان حفاظت کاتدی در لایه سطحی زمین، باعث افزایش ضریب حفاظتی (Over protection) در خطوط لوله مدفون در خاک و مجاور مخازن می شود، بنابراین از این روش نمی توان در پالایشگاه ها استفاده کرد. در روش دوم آندهای سیمی به صورت مارپیچ در فونداسیون کف مخزن قرار می گیرد و این روش برای مخازن موجود قابل استفاده نیست.
یکی دیگر از روش های توزیع پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخزن عایق سازی الکتریکی هر یک از مخازن از یکدیگر است. در این روش هر یک از مخازن توسط فلنچ عایقی به همراه مقاومت الکتریکی از یکدیگر جدا می شوند.
به کارگیری پوشش در کف مخزن ها نیز یکی دیگر از روش هایی است که در توزیع حفاظت کاتدی در کف مخزن استفاده می شود. به دلیل مشکلات اجرایی اعمال پوشش بر روی ورق فولادی کف مخازن نفتی و گازی امکان پذیز نمی باشد. حرارت ناشی از جوشکاری صفحات کف مخزن، باعث از بین رفتن پوشش آنها می شود، در نتیجه پوشش مناسبی برای حفاظت از این نواحی نیست.
بنابراین به جای پوشش دادن ورق فولادی کف مخزن، محل نصب مخزن به خوبی پوشش داده می شود و اطراف مخزن را به خوبی آب بند می کنند. پوشش مزبور چسبندگی به کف مخزن ندارد، در چنین شرایطی این پوشش در حکم سپر برای جریان حفاظت کاتدی عمل می کند و اگر به دلایلی الکترولیک به ناحیه بین پوشش و کف مخزن نفوذ کند، حفاظت کاتدی قادر به مقابله با خوردگی آن نخواهد بود.
به دلیل آن که پوشش مزبور حالت سپر الکتریکی دارد، اندازه گیری پتانسیل کف مخزن چنین حالتی را نشان نمی دهد و کف مخزن در محدوده پتانسیل حفاظت کاتدی قرار دارد ولی خوردگی در کف آن اتفاق می افتد.
از طرف دیگر اگر کف مخزن مستقیما بر روی فونداسیون بتنی قرار گیرد، کلیه نواحی کف مخزن قادر به ایجاد ارتباط الکتریکی مناسب با فونداسیون بتنی نخواهد بود و بنابراین حفاظت کاتدی نمی تواند به خوبی کف مخزن را تحت حفاظت خود قرار دهد.
نتایج تجربی موجود نشان می دهد مخازن نفتی با وجود حفاظت کاتدی کف آنها دچار خوردگی می شود و نشت مواد نفتی به آبهای زیر زمینی موجب ایجاد خسارت های زیادی به آب های زیر زمینی شده است.
روش های جدید حفاظت خوردگی کف مخازن
امروزه می توان خوردگی کف مخازن را با به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و ممانعت کننده خوردگی از نوع فاز بخار و یا تنها با به کارگیری وی سی آی (VCI) تحت کنترل قرار داد.
مواد وی سی آی، ممانعت کننده فاز بخار، می توانند در محیط بسته سطح فلز را در برابر عوامل خورنده مثل آب، بخار، کلریدها، سولفید هیدروژن و مواد خورنده دیگر در محیط های صنعتی حفاظت کنند.
فشار بخار مواد مذکور کم است، بنابراین در فشار اتمسفر و دمای محیط بخار می شوند. در محیط بسته بخارهای ایجاد شده بر روی سطح میعان کرده و توسط مولکول های سطح قطعات جذب شده و منجر به توقف یا تاخیر در انجام واکنش های خوردگی می شوند. روش مذکور به عنوان یکی از روش های استاندارد محافظت کف مخازن نفتی مطرح شده است.
روش دیگر تزریق مداوم وی سی آی از طریق شبکه ای از لوله های سوراخ دار است. این لوله ها در زیر مخزن و در داخل فندانسیون بتنی کف قرار می گیرند. مواد بازدارنده خوردگی از طریق لوله های مزبور در کف مخزن تزریق می شود. بدیت ترتیب با توزیع وی سی آی در کف مخزن، از خوردگی آن جلوگیری می شود.
برای جلوگیری از ایجاد جرقه در نتیجه تمرکز الکتریسیته ساکن، باید مقاومت سطح پوشش درونی مخزن کمتر از 108 اهم باشد.

سیستم های پوشش دهنده درون مخازن ذخیره نفت:
جهت دیواره و کف از پوشش اپوکسی فنولیک با هاردنر آمین و با خاصیت آنتی استاتیک استفاده شود. که این پوشش به دلیل ایجاد کراس لینک (Cross-linK) بالا، منجر به ایجاد پوشش سخت و مقاوم خواهد شد.
روش دیگر استفاده از پوشش پلی اورتان با خاصیت آنتی استاتیک که برای دیواره مخازن استفاده می شود. چنانچه کف مخزن توسط کامپوزیت کلاس اپاکسی (Glass-Epoxy) یا کلاس پلی استر (Glass-Polyester)روکش شده است، لازم است ژل کت سطحی آن دارای خاصیت آنتی استاتیک باشد.
مقاومت پوشش ها در حدود 10 اهم است و چنین مقاومتی تنها مانع از بروز جرقه توسط انباشته شدن الکتریسیته ساکن می شود و از لحاظ الکتریکی چنین موادی تقریبا در ردیف مواد نیمه رسانا قرار دارند.
آندهای فدا شونده که در داخل مخازن به کار می روند علاوه بر جلوگیری از خوردگی، عامل تخلیه بارهای الکتریسته ساکن نیز محسوب می شود.
به طور کلی مخازن نفتی زیادی در کشور دچار نشت شده است. این موضوع ضررهای اقتصادی جبران ناپذیری به محیط زیست وارد کرده است. با توجه به اهمیت بالای حفظ محیط زیست و نیز جلوگیری از هدر رفتن نفت خام و مایعات گازی لازم است روش های جدید مقابله با خوردگی کف مخازن نفتی مورد توجه قرار گیرد.

ممانعت کننده ها و خوردگی :
خوردگی کف مخازن را می توان با به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و ممانعت کننده خوردگی از نوع فاز بخار و یا تنها با به کارگیری وی سی آی (VCI) تحت کنترل قرار داد.
خوردگی کف مخازن نفتی یکی از مشکلات مهم ذخیره سازی نفت خام و مایعات گازی است. نشست مخازن بزرگ نفتی موجب آلودگی آب های زیرزمینی و وارد آمدن خسارت های جبران ناپذیر به محیط زیست می شود. در گذشته کف مخازن (قسمت بیرونی مخزن که با زمین در ارتباط است) با به کارگیری حفاظت کاتدی نتوانسته است به طور کامل مانع از نشت و جلوگیری از خوردگی کف مخازن ذخیره نفت شود.
در این مقاله دلایل ناتوانی سیستم حفاظت کاتدی در جلوگیری از خوردگی کف مخازن نفتی و آخرین روشهای مورد استفاده برای حفاظت کف مخازن بررسی می شود.
به کارگیری سیستم حفاظت کاتدی، بازدارنده های خوردگی از نوع فاز بخار و به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و بازدارنده های خوردگی فاز بخار از جمله روش های حفاظت از خوردگی کف مخازن است.

مشکلات روش های حفاظت کاتدی:
نتایج تجربی نشان می دهد سیستم حفاظت کاتدی به تنهایی قادر به حفاظت خوردگی کف مخازن نیست و در موارد متعدد دچار نشت شده است. این درحالی است که کف مخازن در پتانسیل حفاظت کاتدی قرار دارد.
یکی از روش های توزیع مناسب پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخازن به کارگیری بستر آندی است. به گونه ای که موجب توزیع پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخازن شود که شامل، به کارگیری آندهای کم عمق در اطراف مخزن، آندهای افقی و سیمی در زیر کف مخزن است.
در روش اول به علت تخلیه جریان حفاظت کاتدی در لایه سطحی زمین، باعث افزایش ضریب حفاظتی (Over protection) در خطوط لوله مدفون در خاک و مجاور مخازن می شود، بنابراین از این روش نمی توان در پالایشگاه ها استفاده کرد. در روش دوم آندهای سیمی به صورت مارپیچ در فونداسیون کف مخزن قرار می گیرد و این روش برای مخازن موجود قابل استفاده نیست.
یکی دیگر از روش های توزیع پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخزن عایق سازی الکتریکی هر یک از مخازن از یکدیگر است. در این روش هر یک از مخازن توسط فلنچ عایقی به همراه مقاومت الکتریکی از یکدیگر جدا می شوند.
به کارگیری پوشش در کف مخزن ها نیز یکی دیگر از روش هایی است که در توزیع حفاظت کاتدی در کف مخزن استفاده می شود. به دلیل مشکلات اجرایی اعمال پوشش بر روی ورق فولادی کف مخازن نفتی و گازی امکان پذیز نمی باشد. حرارت ناشی از جوشکاری صفحات کف مخزن، باعث از بین رفتن پوشش آنها می شود، در نتیجه پوشش مناسبی برای حفاظت از این نواحی نیست.
بنابراین به جای پوشش دادن ورق فولادی کف مخزن، محل نصب مخزن به خوبی پوشش داده می شود و اطراف مخزن را به خوبی آب بند می کنند. پوشش مزبور چسبندگی به کف مخزن ندارد، در چنین شرایطی این پوشش در حکم سپر برای جریان حفاظت کاتدی عمل می کند و اگر به دلایلی الکترولیک به ناحیه بین پوشش و کف مخزن نفوذ کند، حفاظت کاتدی قادر به مقابله با خوردگی آن نخواهد بود.
به دلیل آن که پوشش مزبور حالت سپر الکتریکی دارد، اندازه گیری پتانسیل کف مخزن چنین حالتی را نشان نمی دهد و کف مخزن در محدوده پتانسیل حفاظت کاتدی قرار دارد ولی خوردگی در کف آن اتفاق می افتد.
از طرف دیگر اگر کف مخزن مستقیما بر روی فونداسیون بتنی قرار گیرد، کلیه نواحی کف مخزن قادر به ایجاد ارتباط الکتریکی مناسب با فونداسیون بتنی نخواهد بود و بنابراین حفاظت کاتدی نمی تواند به خوبی کف مخزن را تحت حفاظت خود قرار دهد.
نتایج تجربی موجود نشان می دهد مخازن نفتی با وجود حفاظت کاتدی کف آنها دچار خوردگی می شود و نشت مواد نفتی به آبهای زیر زمینی موجب ایجاد خسارت های زیادی به آب های زیر زمینی شده است.

روش های جدید حفاظت خوردگی کف مخازن
امروزه می توان خوردگی کف مخازن را با به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و ممانعت کننده خوردگی از نوع فاز بخار و یا تنها با به کارگیری وی سی آی (VCI) تحت کنترل قرار داد.
مواد وی سی آی، ممانعت کننده فاز بخار، می توانند در محیط بسته سطح فلز را در برابر عوامل خورنده مثل آب، بخار، کلریدها، سولفید هیدروژن و مواد خورنده دیگر در محیط های صنعتی حفاظت کنند.
فشار بخار مواد مذکور کم است، بنابراین در فشار اتمسفر و دمای محیط بخار می شوند. در محیط بسته بخارهای ایجاد شده بر روی سطح میعان کرده و توسط مولکول های سطح قطعات جذب شده و منجر به توقف یا تاخیر در انجام واکنش های خوردگی می شوند. روش مذکور به عنوان یکی از روش های استاندارد محافظت کف مخازن نفتی مطرح شده است.
روش دیگر تزریق مداوم وی سی آی از طریق شبکه ای از لوله های سوراخ دار است. این لوله ها در زیر مخزن و در داخل فندانسیون بتنی کف قرار می گیرند. مواد بازدارنده خوردگی از طریق لوله های مزبور در کف مخزن تزریق می شود. بدیت ترتیب با توزیع وی سی آی در کف مخزن، از خوردگی آن جلوگیری می شود.
برای جلوگیری از ایجاد جرقه در نتیجه تمرکز الکتریسیته ساکن، باید مقاومت سطح پوشش درونی مخزن کمتر از ۱۰۸ اهم باشد.

سیستم های پوشش دهنده درون مخازن ذخیره نفت:
جهت دیواره و کف از پوشش اپوکسی فنولیک با هاردنر آمین و با خاصیت آنتی استاتیک استفاده شود. که این پوشش به دلیل ایجاد کراس لینک (Cross-linK) بالا، منجر به ایجاد پوشش سخت و مقاوم خواهد شد.
روش دیگر استفاده از پوشش پلی اورتان با خاصیت آنتی استاتیک که برای دیواره مخازن استفاده می شود. چنانچه کف مخزن توسط کامپوزیت کلاس اپاکسی (Glass-Epoxy) یا کلاس پلی استر (Glass-Polyester) روکش شده است، لازم است ژل کت سطحی آن دارای خاصیت آنتی استاتیک باشد.
مقاومت پوشش ها در حدود ۱۰ اهم است و چنین مقاومتی تنها مانع از بروز جرقه توسط انباشته شدن الکتریسیته ساکن می شود و از لحاظ الکتریکی چنین موادی تقریبا در ردیف مواد نیمه رسانا قرار دارند.
آندهای فدا شونده که در داخل مخازن به کار می روند علاوه بر جلوگیری از خوردگی، عامل تخلیه بارهای الکتریسته ساکن نیز محسوب می شود.
به طور کلی مخازن نفتی زیادی در کشور دچار نشت شده است. این موضوع ضررهای اقتصادی جبران ناپذیری به محیط زیست وارد کرده است. با توجه به اهمیت بالای حفظ محیط زیست و نیز جلوگیری از هدر رفتن نفت خام و مایعات گازی لازم است روش های جدید مقابله با خوردگی کف مخازن نفتی مورد توجه قرار گیرد.

انبساط سنگ و سیال:
دراین مکانیسم فشار وزنی لایه‌های بالا برروی سازند مخزن و انبساط خود سیال باعث رانش نفت به درون چاه خواهد شد.

رانش توسط گازمحلول:
به طور طبیعی نفت درشرایط دما و فشار مخزن مقداری گاز درخود به‌صورت حل شده دارد که با تولید و رساندن نفت به سطح زمین این گاز آزاد می‌شود. بنابراین می‌توان گفت حجم نفت درشرایط مخزن بیشترازحجم آن درسطح زمین است. البته شاید این‌گونه به نظر برسد که در این جا این پدیده بدون درنظرگرفتن تفاوت دما و فشار سازند با سطح زمین توضیح داده شده است. درصورتی‌که با کمی دقت متوجه می‌شویم که تغییرات دما و فشار نفت از سازند به سطح زمین به ترتیب باعث کاهش حجم و افزایش حجم می‌شوند، چون دما و فشار درسازند نفتی نسبت به دما و فشار درسطح زمین بالاتر است که این کاهش درمورد دما باعث کاهش حجم و درمورد فشار باعث افزایش حجم می‌شود. در این صورت کاهش و افزایش حجم پدید آمده تقریباً اثر یکدیگر را خنثی می‌کنند، بنابراین می‌توان گفت مهم‌ترین عامل تغییر حجم نفت از سازند به سطح زمین همان گازحل شده درنفت است. نسبت حجم نفت در شرایط دما و فشار مخزن به حجم نفت در شرایط دما و فشار سطح زمین را با ضریب حجمی سازند تعریف می‌کنند که با توجه به توضیحات قبلی همواره بزرگتر از یک خواهد بود.
به دلیل آن که با تولید از مخزن فشار آن افت می‌کند، اگر این افت فشار تا رساندن فشار مخزن به فشار اشباع ادامه یابد مقداری از کل گاز محلول درشرایط مخزن آزاد شده که انبساط این گاز باعث رانش نفت به درون چاه خواهد شد.

رانش کلاهک گازی:
دربرخی از مخازن دربالای سازند نفتی کلاهک گازی وجود دارد که انبساط این کلاهک گازی در زمان تولید از مخزن، نفت را مانند پیستونی از بالا به سمت پائین می‌راند که مسلماً هرچه کلاهک گازی بزرگتر باشد بازیابی نفت ازاین مخزن بالاتر خواهد بود.

ورود آب به سازند نفتی:
بر خلاف شیوه رانش گازی، به جای آن‌که گاز از بالا به سیال (نفت) نیرو وارد ‌کند و باعث تولید طبیعی نفت ‌شود، می‌توان لایه‌ی آبی‌ای را تجسم کرد که از پائین سازند نفتی همانند پیستون نفت را به درون چاه می‌راند.
البته باید توجه کرد که درتولید طبیعی نفت، انبساط سنگ و سیال و گازمحلول درتمامی مخازن به‌عنوان نیروی رانشی نفت به درون چاه عمل می‌کند اما می‌توانیم مخازنی داشته باشیم که هردو یا یکی ازدوعامل کلاهک گازی و سفره آبی را داشته باشند و یا اصلاً هیچ‌یک را نداشته باشد.
تولید بهبودیافته (IOR or Improved Oil Recovery )
پیش از توضیح تولید بهبود یافته می‌توان این‌گونه بیان کرد که اصولاً تولید طبیعی نفت ازهر مخزنی به فشار اولیه مخزن، نفوذپذیری سنگ مخزن و گرانروی نفت رابطه دارد. روشن است که هرچه فشاراولیه مخزن و نفوذپذیری سنگ مخزن بالاتر و گرانروی نفت پائین‌تر باشد، بازیابی اولیه بالاتر خواهد بود. عدم تعادل دراین پارامترها باعث می‌شود که تکنیک‌های دیگری دربازیابی نفت به‌کار برده شود. کلیه روش‌هایی که طی آن به مخازنی که تحت شرایط طبیعی خود قادر به تولید اقتصادی نیستند و از بیرون انرژی داده شده و یا موادی درآن‌ها تزریق می‌شود، روش‌های ازدیاد برداشت نامیده می‌شوند. (Enhanced Oil Recovery : EOR)
البته دربعضی مواقع که سیال (نفت) درته چاه وارد شده و فشار سیال درته چاه توانایی بالا آوردن آن را به سرچاه ندارد، تکنیک‌های دیگری مانند فرازش گاز (بدین‌گونه که گاز را ازسطح زمین به درون چاه تزریق می‌کنند واین گاز با نفت درون چاه مخلوط امتزاج‌پذیری را به وجود می‌آورد که چگالی آن از چگالی نفت اولیه پائین‌تر است و می‌توان با همان فشار ته‌چاه ، نفت را به سرچاه انتقال داد) و یا پمپ‌های درون چاهی (که نفت را از ته چاه به سر چاه پمپاژ می‌کنند) به‌کار گرفته می‌شود؛ اما اصولاً ازاین تکنیک‌ها به‌عنوان یکی ازروش‌های ازدیاد برداشت یاد نمی‌شود؛ آن‌چه روش‌های ازدیاد برداشت(EOR) اطلاق می‌شود روش‌هایی است که ازطریق تزریق مواد به درون مخزن به سیال انرژی داده می‌شود و هدف این روش‌ها، کاهش میزان نفت پس‌ماند مخزن است، این روش‌ها را به دودسته زیر تقسیم می‌کنند:
۱- برداشت ثانویه (Secondary Recovery)
2- برداشت ثالثیه (Tertiary Recovery)
1
-2) برداشت ثانویه (Secondary Recovery):
این روش، افزودن انرژی‌های خارجی بدون اعمال هیچ‌گونه تغییر در خواص فیزیکی سیالات و سنگ مخزن است . به زبان ساده‌تر، سیال تزریقی تنها نقش هل‌دهنده و تعقیبی دارد. لازم به ذکر است اگر چه این تکنیک درابتدا با تزریق هوا که ارزان‌ترین و دردسترس‌ترین ماده بوده است، اجرا شده، اما تاکنون در موارد قلیلی، ازهوا به‌عنوان ماده تزریقی استفاده شده است. تزریق هوا گرچه معمولاً تولید را برای مدت‌کوتاهی افزایش می‌داد اما به سرعت مشکلات عملیاتی زیادی را پدید می‌آورد.
بسیاری از مشکلات پدید آمده درتزریق هوا، ناشی از وجود اکسیژن در آن است. چراکه اکسیژن به شدت واکنش‌دهنده است و مشکلات عدیده‌ای را درتسهیلات سرچاهی و داخل مخزن پدید می‌آورد. برخی ازاین مشکلات عبارتند از:
- اشتعال خود به خودی نفت در نزدیکی چاه تزریق
- خوردگی (که مهم‌ترین عامل آن اکسیژن است)
- تشکیل امولسیون‌ها
این مشکلات و مشکلات دیگر باعث شد که از هوا به‌ عنوان ماده تزریقی در روش‌های ازدیاد برداشت ثانویه استفاده ‌نشود. امروزه از گاز و آب‌ به ‌جای هوا در این تکنیک استفاده می‌شود. اولین برنامه بازیابی ثانویه درایران درسال ۱۳۵۵ درمیدان هفتکل با روش تزریق گاز به مرحله اجرا در‌آمد پس ازآن درسال ۱۳۵۶ تزریق گاز درمیدان گچساران با هدف فشارزدائی و تثبیت فشار شروع شد که تزریق گاز دراین دو میدان عظیم نفتی کشورهم‌چنان ادامه دارد و باعث بالابردن بازیابی از حدود ۲۰-۱۵ درصد به حدود ۲۵-۳۰ درصد شده است. هم‌اکنون ایران از برنامه‌ی تزریق گاز به مخازن عقب است و بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی محاسبات انجام شده نشان می‌دهند که ۲۴ مخزن از کل مخازن نفتی مناطق نفت‌خیز جنوب در اولویت تزریق – گاز- قرار دارند که در۱۶ مخزن زمان تزریق سپری شده و هر چه سریعتر باید از افت فشار آنها جلوگیری به عمل آید، ۸ مخزن دیگر نیز ظرف ۲۰ سال آینده نیاز به تزریق خواهند داشت.

۲-۲)روش‌های ازدیاد برداشت ثالثیه :(Tertiary Recovery)
دراین روش انرژی خارجی به مخزن اعمال می‌شود و درنتیجه‌ی آن تغییرات اساسی فیزیکی و شیمیایی درخصوصیات سیال مخزن پدید می‌آید. به زبان ساده‌تر دراین‌جا ماده‌ی تزریقی با تغییردادن خصوصیات سیستم سیالی (مانند کم کردن گرانروی و یا تغییر چسبندگی میان سنگ و سیال) باعث ازدیاد برداشت خواهد شد. عملیات ثالثیه را می‌توان به موارد زیر تقسیم کرد:
- سیلاب‌زنی امتزاجی با گاز
- سیلاب‌زنی شیمیایی
- فرآیندهای حرارتی
- فرآیندهای استفاده از کف
- فرآیندهای تزریق میکروب (البته دربعضی تقسیم‌بندی‌ها تزریق میکروب را به‌عنوان فرآیندهایی جدا از “EOR” و تحت عنوان (MEOR (Microbial Enhanced Oil recovery می‌شناسند. در این روش میکروب‌ها و مواد غذایی را به درون چاه تزریق می‌کنند و این میکروب‌ها تحت عواملی یا تولید اسید می‌کنند که برای حل کردن سنگ‌های کربناتی بکار می‌رود و یا تولید گاز کرده که باعث بالابردن فشارمخزن و یا پائین آوردن گرانروی نفت می‌شوند.
متأسفانه در حال حاضر در بزرگ‌ترین کشورهای تولید‌کننده عضو اوپک (OPEC) همچون ایران، کویت، عربستان و عراق روش‌های ازدیاد برداشت ازنوع سوم (ثالثیه) هنوز به مرحله‌ی اجرا درنیامده است اما در برخی از مخازن ایران و کویت روش‌های بازیابی حرارتی مانند تزریق بخار آب در حال بررسی است. کل روش‌های ازدیاد برداشت را به تازگی به ‌صورت زیرتقسیم می‌کنند: (برخلاف تقسیم‌بندی قدیم به صورت ثانویه و ثالثیه)
۱- گرمایی:
- تزریق بخارآب (Steam Flooding)
- سیلاب‌زنی آب گرم (HOT Water Flooding)
- احتراق درجا (In situe combustion ) [خشک (Dry) یا مرطوب (Wet)]
- گرم کردن حرارتی ( تزریق آب) (Water Flooding)

2- غیرگرمایی:
- سیلاب شیمیایی(Chemical flooding)(پلیمری یا قلیایی)
-جابه‌جایی امتزاج‌پذیر(Miscible Flooding ):
- رانش گازغنی‌ شده
- سیلاب الکلی
- سیلاب گاز Co2
- سیلاب گاز N2
- جابه‌جایی غیرامتزاج‌پذیر(immisible Flooding )(- گاز طبیعی یا گاز طبیعی سوخته شده)

معرفی روش های جدید حفاظت از خوردگی کف مخازن نفت و مایعات گازی
خوردگی کف مخازن را می توان با به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و ممانعت کننده خوردگی از نوع فاز بخار و یا تنها با به کارگیری وی سی آی (VCI) تحت کنترل قرار داد.
خوردگی کف مخازن نفتی یکی از مشکلات مهم ذخیره سازی نفت خام و مایعات گازی است. نشست مخازن بزرگ نفتی موجب آلودگی آب های زیرزمینی و وارد آمدن خسارت های جبران ناپذیر به محیط زیست می شود. در گذشته کف مخازن (قسمت بیرونی مخزن که با زمین در ارتباط است) با به کارگیری حفاظت کاتدی نتوانسته است به طور کامل مانع از نشت و جلوگیری از خوردگی کف مخازن ذخیره نفت شود.
در این مقاله دلایل ناتوانی سیستم حفاظت کاتدی در جلوگیری از خوردگی کف مخازن نفتی و آخرین روشهای مورد استفاده برای حفاظت کف مخازن بررسی می شود.
به کارگیری سیستم حفاظت کاتدی، بازدارنده های خوردگی از نوع فاز بخار و به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و بازدارنده های خوردگی فاز بخار از جمله روش های حفاظت از خوردگی کف مخازن است.
مشکلات روش های حفاظت کاتدی:
نتایج تجربی نشان می دهد سیستم حفاظت کاتدی به تنهایی قادر به حفاظت خوردگی کف مخازن نیست و در موارد متعدد دچار نشت شده است. این درحالی است که کف مخازن در پتانسیل حفاظت کاتدی قرار دارد.
یکی از روش های توزیع مناسب پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخازن به کارگیری بستر آندی است. به گونه ای که موجب توزیع پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخازن شود که شامل، به کارگیری آندهای کم عمق در اطراف مخزن، آندهای افقی و سیمی در زیر کف مخزن است.
در روش اول به علت تخلیه جریان حفاظت کاتدی در لایه سطحی زمین، باعث افزایش ضریب حفاظتی (Over protection) در خطوط لوله مدفون در خاک و مجاور مخازن می شود، بنابراین از این روش نمی توان در پالایشگاه ها استفاده کرد. در روش دوم آندهای سیمی به صورت مارپیچ در فونداسیون کف مخزن قرار می گیرد و این روش برای مخازن موجود قابل استفاده نیست.
یکی دیگر از روش های توزیع پتانسیل حفاظت کاتدی در کف مخزن عایق سازی الکتریکی هر یک از مخازن از یکدیگر است. در این روش هر یک از مخازن توسط فلنچ عایقی به همراه مقاومت الکتریکی از یکدیگر جدا می شوند.
به کارگیری پوشش در کف مخزن ها نیز یکی دیگر از روش هایی است که در توزیع حفاظت کاتدی در کف مخزن استفاده می شود. به دلیل مشکلات اجرایی اعمال پوشش بر روی ورق فولادی کف مخازن نفتی و گازی امکان پذیز نمی باشد. حرارت ناشی از جوشکاری صفحات کف مخزن، باعث از بین رفتن پوشش آنها می شود، در نتیجه پوشش مناسبی برای حفاظت از این نواحی نیست.
بنابراین به جای پوشش دادن ورق فولادی کف مخزن، محل نصب مخزن به خوبی پوشش داده می شود و اطراف مخزن را به خوبی آب بند می کنند. پوشش مزبور چسبندگی به کف مخزن ندارد، در چنین شرایطی این پوشش در حکم سپر برای جریان حفاظت کاتدی عمل می کند و اگر به دلایلی الکترولیک به ناحیه بین پوشش و کف مخزن نفوذ کند، حفاظت کاتدی قادر به مقابله با خوردگی آن نخواهد بود.
به دلیل آن که پوشش مزبور حالت سپر الکتریکی دارد، اندازه گیری پتانسیل کف مخزن چنین حالتی را نشان نمی دهد و کف مخزن در محدوده پتانسیل حفاظت کاتدی قرار دارد ولی خوردگی در کف آن اتفاق می افتد.
از طرف دیگر اگر کف مخزن مستقیما بر روی فونداسیون بتنی قرار گیرد، کلیه نواحی کف مخزن قادر به ایجاد ارتباط الکتریکی مناسب با فونداسیون بتنی نخواهد بود و بنابراین حفاظت کاتدی نمی تواند به خوبی کف مخزن را تحت حفاظت خود قرار دهد.
نتایج تجربی موجود نشان می دهد مخازن نفتی با وجود حفاظت کاتدی کف آنها دچار خوردگی می شود و نشت مواد نفتی به آبهای زیر زمینی موجب ایجاد خسارت های زیادی به آب های زیر زمینی شده است.

روش های جدید حفاظت خوردگی کف مخازن
امروزه می توان خوردگی کف مخازن را با به کارگیری همزمان حفاظت کاتدی و ممانعت کننده خوردگی از نوع فاز بخار و یا تنها با به کارگیری وی سی آی (VCI) تحت کنترل قرار داد.
مواد وی سی آی، ممانعت کننده فاز بخار، می توانند در محیط بسته سطح فلز را در برابر عوامل خورنده مثل آب، بخار، کلریدها، سولفید هیدروژن و مواد خورنده دیگر در محیط های صنعتی حفاظت کنند.
فشار بخار مواد مذکور کم است، بنابراین در فشار اتمسفر و دمای محیط بخار می شوند. در محیط بسته بخارهای ایجاد شده بر روی سطح میعان کرده و توسط مولکول های سطح قطعات جذب شده و منجر به توقف یا تاخیر در انجام واکنش های خوردگی می شوند. روش مذکور به عنوان یکی از روش های استاندارد محافظت کف مخازن نفتی مطرح شده است.
روش دیگر تزریق مداوم وی سی آی از طریق شبکه ای از لوله های سوراخ دار است. این لوله ها در زیر مخزن و در داخل فندانسیون بتنی کف قرار می گیرند. مواد بازدارنده خوردگی از طریق لوله های مزبور در کف مخزن تزریق می شود. بدیت ترتیب با توزیع وی سی آی در کف مخزن، از خوردگی آن جلوگیری می شود.
برای جلوگیری از ایجاد جرقه در نتیجه تمرکز الکتریسیته ساکن، باید مقاومت سطح پوشش درونی مخزن کمتر از ۱۰۸ اهم باشد.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله 59   صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید